پدیده استرس در تمام مراحل زندگی ما جایگاه پررنگی دارد و طبیعی است که با قرار گرفتن در موقعیتهای مختلف زندگی به سراغ ما بیاید (اجتناب ناپذیر است). قبل از هرچیز لازم است بدانیم استرس چیست و چند نوع است. در این مقاله سعی داریم شما را با تعریف استرس و انواع آن آشنا کنیم.
استرس چیست؟
واژه ی استرس تعاریف مختلفی دارد که در اینجا برای درک بهتر آن، بعضی از آنها را آوردهایم:
- استرس از نظر لغوی یعنی فشار روانی یا تنیدگی
- استرس به هرگونه فشار روحی یا جسمی گفته میشود.
- استرس پدیدهای است که فرد را تحریک میکند و لازم است که فرد با آن سازگار شود.
- استرس واکنشی است که ما نسبت به یک رویداد از خود نشان میدهیم.
- استرس واکنشی (جسمی، شناختی، هیجانی و رفتاری) است که به دنبال یک تحریک درونی (مانند داشتن توقع بیش از حد از خود) یا تحریک بیرونی (مانند ترافیک) به وجود میآید.
انواع استرس
استرس انواع مختلفی دارد که بر اساس میزان، زمان و منبع تقسیم میشود:
1-میزان: ( آیا استرس برای انسان لازم است؟)
- استرس مفید (سازنده): استرسی است که به ما کمک میکند که نسبت به موقعیتهای سخت و خطرناک آگاه شویم و با آنها کنار بیاییم یا آنها را حل کنیم.
- استرس مضر(مخرب): استرسی است که علاوه بر آسیبی که به جسم ما میرساند، باعث از بین رفتن آرامشمان در زندگی و ضعف در عملکرد ما در کارهایمان میشود.
2- منبع:
- استرس بیرونی
- مربوط به خانواده: مانند تولد کودک جدید در خانواده، طلاق، بیماری و مرگ اعضای خانواده
- مربوط به جامعه: مانند رقابتهای ورزشی و درسی در بین کودکان و نوجوانان و شغل و درآمد در میان بزرگسالان.
- مربوط به محیط یا طبیعت: مانند صدا، ازدحام و ترافیک
- استرس درونی
این نوع تنش مربوط به خود فرد است و ناشی از تفکرات منفی، باورهای غیرمنطقی و ویژگیهای شخصیتی او است.
3- زمان:
- استرس کوتاه مدت مثل گرفتاریهای روزانه
- استرس بلند مدت مثل تنش در محیط کار و خانواده
بنابراین استرس مفید میتواند ما را از خطرات تهدیدکننده آگاه کند و ما را در برابر آنها محفوظ نگه دارد اما اگر استرس ما بیش از حد تحمل ما باشد، خطراتی برای ما در پی خواهد داشت و مضر است.
همانطور که ذکر شد استرس واکنشی است که ما نسبت به یک رویداد از خود نشان میدهیم و میتواند به انواع مختلفی خود را نشان دهد. مثلا استرس مفید که میتواند به ما آگاهی بخشد و ما با آن بهتر کنار بیاییم. ناگفته نماند که منابع مختلفی میتواند روی استرس اثر بگذارد مانند عوامل طبیعی (زلزله، ترافیک)، عوامل خانوادگی مانند (طلاق، تنشهای والدین)، عوامل جمعی مانند (رقابتهای درسی، شغل و درآمد).


































