این مجموعه مشکلات و نیازهای رایج در حوزه ­ی روانشناسی را به زبانی ساده و خلاصه به همراه نکات کاربردی برای کلیه مردم عزیز کشورمان تالیف شده است.

این مجموعه برای شناخت و اصلاح افکار منفی و مزاحم در موضوع های مختلفی مثل بیماری ها، کاهش وزن، ترس از یادگیری زبان خارجی، تربیت فرزند، خود کشی، مسایل جنسی و… تالیف گردیده است.

این مجموعه شامل کتاب هایی است که راهنمای آموزش بیماری دیابت به آموزشگران دیابتی، آموزش مدیریت دیابت با ورزش به بیماران دیابتی و راهنمای روان درمانی به صورت جلسه به جلسه برای دانشجویان و دانش آموختگان رشته های روانشناسی و روان­پزشکی است.

چگونه با انجام آرامسازی استرس خود را کنترل کنیم؟

بدون شک برای بهتر کنترل کردن استرس تکنیک­های بسیاری وجود دارد و تکنیک آرامسازی یکی از مهمترین روش­های کنترل استرس می­باشد. ما در این مقاله سعی داریم روش­های آرامسازی را به زبانی ساده به شما عزیزان آموزش دهیم.

یادگیری آرام­سازی (ریلکسیشن) به کاهش استرس کمک می­کند و این امر باعث افزایش هوشیاری ذهنی، افزایش تمرکز، افزایش خلاقیت، بهبود حافظه، نگرش مثبت و منطقی، بهبود عملکرد و روابط بین فردی، هماهنگی بهتر جسمانی (هماهنگ شدن سیستم بدن مانند تنظیم ضربان قلب، تنظیم سیستم گوارش، تنظیم سوخت و ساز بدن و…) خواب راحت و تنفس آرام و راحت­تر می­گردد؛ پس سعی کنید که با یادگیری اصول آرام­سازی، ذهن و بدن خود را آرام نمایید.

  • مهم­ترین و رایج­ترین شکل آرام­سازی، آرام کردن پیش رونده و تدریجی عضلات است.

قبل از شروع آرام سازی به نکات زیر توجه کنید:

  • بهتر است که آرام­سازی در محیطی آرام و با نور مناسب باشد. ( نه خیلی تاریک و نه خیلی روشن)
  • دمای هوای محیط، مناسب و متعادل باشد. (متعادل: نه گرم و نه سرد)
  • تلفن موبایل خود را خاموش کنید یا آن را در حالت بی­صدا قرار دهید.
  • به دیگران بگویید که در زمان آرام­سازی شما را تنها بگذارند.
  • مدت آرام­سازی بین 20 تا 30 دقیقه است.
  • در هنگام سفت و منقبض کردن عضلات، به آرامی از 1 تا 10 طوری بشمرید که حدود ده ثانیه طول بکشد. یک حرف از هر شماره را بکشید. (یـــــــــک، دوووو، ســــــــه، چهـــــــار، پـــــنج، شـــــش، هــــفت، هــــــشت، نــــه، ده)
  • در هنگام شل و رها کردن عضلات، مانند قبل به آرامی از 10 تا 1 بشمرید و به خود بگویید: «آرام باش!»
  • لباس راحت بپوشید و ساعت، انگشتر، گردنبند و دستبند خود را در بیاورید.
  • برای آرام­سازی بهتر است در جایی راحت مثل تخت خواب دراز بکشید یا روی مبل راحتی بنشینید. اگر در محل کار یا در ماشین هستید، پشت صندلی خود را کمی به سمت پایین بیاورید.
  • دست­ها و پاهایتان را روی هم نیندازید و در آن­ها را در حالتی راحت قرار دهید.
  • آرام­سازی را می­توان در هر زمانی در طول شبانه­روز(صبح، ظهر و شب) انجام داد اما بهتر است که قبل از خواب باشد و اگر در حین آرام­سازی یا بعد از آن خوابتان ببرد، هیچ اشکالی ندارد. برای تأثیر بیشتر روی ذهن و بدن، بهتر است که از موسیقی­های آرامبخشی که حاوی صدای طبیعت­اند استفاده کنید. (صدای پرندگان، شرشر آب، موج دریا و…)
  • تمام نگرانی­ها و دلواپسی­های روز خود را رها کنید.
  • ذهنتان را آزاد کنید، زیرا هنگام آرام­سازی ممکن است که افکار منفی و باورهای غیرمنطقی به ذهن شما هجوم بیاورند. سعی کنید تحلیل و مقابله با آن­ها را به زمانی بعد از تمرینات آرام­سازی موکول نمایید.
  • بهتر است که هر روز دست کم یک­بار تمرینات آرام­سازی را انجام دهید.
  • اگر عضلات شما آسیب دیده­اند یا در آ­ن­ها احساس ضعف می­کنید، هنگام منقبض و سفت کردن، احتیاط کنید و به آن­ها فشار نیاورید.
  • سعی کنید که قبل از شروع آرام­سازی، چشم­های خود را ببندید یا آن­ها را بر روی نقطه­ای ثابت نگه دارید.

نکته: انجام 30 دقیقه آرام­سازی تنفسی، عضلانی و ذهنی درست در روز برابر است با 2 ساعت خواب کامل! آرام­سازی علاوه بر کاهش استرس، خشم و خستگی، باعث افزایش هوشیاری ذهنی، افزایش تمرکز، خلاقیت و حافظه، نگرش مثبت و منطقی و بهبود عملکرد و روابط بین فردی می­گردد.

آرام سازی تنفسی

به مدت 2 دقیقه به ترتیب زیر، آرام وعمیق نفس بکشید:

  • سعی کنید که تمام نفس خود را از ریه­ها­یتان بیرون بدهید و چشمان خود را به آرامی ببندید.
  • با شمردن 3 شماره (یــــک، دووو، ســــــه ) به آرامی از راه بینی نفس بکشید.
  • نفس خود را نگه دارید.
  • با شمردن 3 شماره (ســــه، دووو، یـــــک) نفس خود را به آرامی خارج کنید.
  • با هر تنفس توجه­تان را بر هر سه بخش آن، یعنی دم، نگه داشتن نفس و بازدم متمرکز کنید.
  • بعد از چند بار تنفس، این جمله را با خود تکرار کنید: «من می­خواهم با تمام وجودم به آرامشی بسیار عمیق برسم.»

آرام سازی عضلانی

برای آرام­سازی ماهیچه ­ها ابتدا از کف پا شروع کنید و تا عضلات نوک سر ادامه دهید. در حین انجام آرام­سازی عضلانی به این نکته فکر کنید که تنش­های عضلانی شما در حال از بین رفتن است و ماهیچه­های شما به تدریج آرام و شل می­شوند.

  • عضلات کف پاهای خود را از نوک انگشت­ها تا قوزک پا با شمارش 1 تا 10 به آرامی سفت و منقبض کنید. به این صورت که مچ پاهایتان را به سمت بیرون (بالا) و روی پایتان را به طرف بالا خم و از حالت 90 درجه خارج کنید. انگشت­های پایتان را جمع کنید، چند ثانیه نگه دارید و سپس با شمردن 10 شماره­ی معکوس ( از10 تا 1) آن­ها را به آرامی شل و رها کنید و به حالت اول برگردانید. تصور کنید که انرژی و نیروی آرام­بخشی در ماهیچه­های شما جریان پیدا می­کند و در آخر همان­گونه که گفته شد، چند نفس عمیق بکشید.
  • عضلات ساق پاهایتان را از قوزک تا زانو با شمردن 10شماره به آرامی سفت و منقبض کنید. به این صورت که پنجه­ی پایتان را به سمت بالا(صورتتان) بکشید ولی پاشنه­ی پاهایتان روی زمین باشد. پاها را چند ثانیه در این حالت نگه دارید. سپس با شمردن10 شماره­ی معکوس (از 10 تا 1) آن­ها را به تدریج و آهسته رها کنید و به حالت اول برگردانید. در آخر چند نفس عمیق بکشید.
  • عضلات کشاله­ی ران را از زانو تا مفصل با 10 شماره به آرامی سفت و منقبض و زانوها را به یکدیگر نزدیک کنید. پاها را چند ثانیه در این حالت نگه دارید و سپس با 10 شماره­ی معکوس ( از 10 تا 1 ) آن­ها را به تدریج و آهسته رها و از هم دورکنید. در آخر چند نفس عمیق بکشید.
  • عضلات شکم خود را با شمردن 10 شماره به تدریج و آهسته منقبض کنید و به داخل محفظه­ی شکم بکشید. مانند وقتی که برای عکس گرفتن عضلات شکمتان را به داخل می­برید و سفت می­کنید، عضلات شکم را چند ثانیه در حالت انقباض نگه دارید و سپس با 10 شماره­ی معکوس (از 10 تا 1 ) آن­ها را به تدریج و آهسته رها کنید. در آخر چند نفس عمیق بکشید.
  • چند نفس آرام و عمیق بکشید و اجازه بدهید ریه­هایتان از هوا پر شود. سپس عضلات قفسه­ی سینه و شانه­ها را با شمردن10 شماره به تدریج و آهسته منقبض کنید؛ یعنی نفس عمیقی بکشید و آن را چند ثانیه نگه دارید. سپس شانه­هایتان را به یکدیگر نزدیک کنید و آن­ها را به سمت گوش­هایتان بالا ببرید و چند ثانیه نگه دارید. بعد با شمردن 10 شماره­ی معکوس (از 10 تا 1) آن­ها را به تدریج و آهسته رها کنید و در آخر چند نفس عمیق بکشید.
  • عضلات دست­ها (بازوها، ساعد ، کف دست و انگشت­ها ) را با 10 شماره به تدریج و آهسته منقبض کنید. به این صورت که ابتدا انگشت­های دست را به سمت کف دست خم کنید تا یک مشت شما بسته و محکم شود. همزمان که انگشت­های دستتان را مشت می­کنید، عضلات ساعد را نیز از مچ تا آرنج و عضلات بازوهایتان را از آرنج تا شانه منقبض کنید. به این صورت که مچ­ها را به سمت بالا و بازوها را به سمت پهلوها بکشید و چند ثانیه نگه دارید. سپس همزمان که از 10 تا 1 می­شمرید، عضلات را به تدریج و آهسته رها کنید و به حالت اول برگردانید. سپس چند نفس عمیق بکشید.
  • عضلات گردن و صورتتان (دهان، فک، گونه­ها، لب­ها، پیشانی، پلک­ها و ابروها و چشم­ها) را با شمردن10 شماره به آرامی منقبض کنید. به این صورت که گردن خود را به عقب فشار دهید و چانه­تان را به سمت قفسه­ی سینه بالا بکشید. برای آرام کردن عضلات سر و صورت، ابتدا چشم­هایتان را محکم ببندید، پیشانی خود را جمع کنید و بر آن چین بیندازید. همچنین ابروهایتان را به طرف وسط پیشانی بکشید و اخم کنید. عضلات گونه را سفت کنید و آن­ها را بالا بکشید. سپس دندان­ها را محکم بر یکدیگر فشار دهید و گوشه­های لب­تان را مانند وقتی که مصنوعی می­خندید، به عقب بکشید و آن­ها را چند ثانیه در حالت لبخند نگه دارید. احساس کنید که عضلات سر و صورت شما سفت می­شوند و سپس در حالی که از 10 تا 1 می­شمرید، آن­ها را به تدریج و آهسته شل و رها کنید و به حالت اول برگردانید. بعد لبخند بزنید و چند نفس عمیق بکشید.

آرام سازی ذهنی

  • بعد از اتمام آرام­سازی عضلانی، بلافاصله چند نفس آرام و عمیق بکشید.
  • خود را در مکان­های آرام و در حال انجام فعالیت­های آرامبخش و لذت­بخش تصور کنید؛ مثلاً خود را در کنار آبشاری بلند و زیبا تصور کنید و چند دقیقه در سکوت در این حالت بمانید.
  • این دعا را زمزمه کنید: « خدایا! همواره به من آرامش و سلامتی ببخش.»
  • به تدریج چشم­های خود را باز کنید و تا چند دقیقه هیچ حرکتی نکنید تا بدن به شرایط عادی برگردد.

 

یکی از تکنیک­های کنترل استرس انجام روش­های آرامسازی به شیوه صحیح و کمک از یک روانشناس متخصص می­باشد.

منبع کتاب: من استرس دارم اما آنرا کنترل می­ کنم از سری کتاب­ های خودیاری نوشته دکتر محمد قهرمانی­ خرم و مریم باباخانی از انتشارات بهار­سبز می ­باشد.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *